آموزش الگوی بالاتنه به روش متریک [صفر تا صد کاربردی]

برخی افراد ترجیح می‌دهند هنر خیاطی را برای دوخت لباس‌های موردعلاقه خود یاد بگیرند و لباسی که مد نظرشان است را خودشان بدوزند. یکی از روش‌هایی که در خیاطی مورد استفاده قرار می‌گیرد روش متریک است. این روش یکی از دقیق‌ترین انواع متد خیاطی بوده که بر اساس محاسبات و دستورالعمل‌های مختلف انجام می‌شود و برای آموزش به افراد مبتدی بسیار مناسب است.

طی سال‌ها روش‌های مختلفی در هنر خیاطی برای دوخت لباس‌ها شکل گرفته، که تفاوت اصلی بین آن‌ها قواعد، دستورالعمل‌ها و فرمول‌های آن‌ها است. روش متریک یکی از روش‌های پر استفاده در دوخت لباس است و طی سال‌هایی که وارد ایران شده است چنان مورد استقبال افراد قرار گرفت که این روش امروزه در آموزشگاه‌ها و حتی دانشگاه‌ها در کنار روش گرلاوین آموزش داده می‌شود.

شاید بسیاری تصور کنند که به دلیل این که روش متریک بر اساس فرمول‌ها و قواعد است روش مناسبی برای آن‌ها نباشد و در استفاده از این روش کمی تردید داشته باشند؛ اما نکته‌ای که باید به آن توجه داشت این است که هر چه محاسباتی که برای دوخت لباس انجام می‌شود دقیق‌تر باشد در نهایت لباسی ظریف‌تر و زیباتر را خواهید داشت.

همچنین با استفاده از الگوی بالاتنه به روش متریک سرعت خیاطی خود را افزایش خواهید داد و مهارت رسم الگو را به طور کامل پیدا می‌کنید. برای آشنایی بیشتر با متد متریک ما در روچی قصد داریم شما را با رسم الگوی بالاتنه به روش متریک آشنا کنیم. پس با ما همراه باشید.

روش رسم الگوی اولیه بالاتنه به روش متریک

در روش متریک برای رسم بالاتنه که اساس طراحی و دوخت انواع لباس به شمار می‌رود نیاز به دقت در رسم بوده تا تناسب و ایستایی لباس بیشتر دیده شود. روش متریک بر پایه اندازه گیری دقیق بدن و بر طبق محاسبات عددی انجام خواهد شد. برای این که این روش را به طور کامل متوجه شوید، آموزش رسم الگو خیاطی بالاتنه به روش متریک را در چند مرحله برایتان بیان کرده‌ایم.

مرحله اول: رسم یقه

برای شروع کار یک کادر رسم می‌کنیم که عرض این کادر باید نصف اندازه دور سینه به علاوه ۰٫۵ باشد. از سمت چپ کادری که رسم کرده‌ایم به اندازه یک پنجم دور گردن منهای ۰٫۲ میلی متر برای پهنای یقه جدا می‌کنیم و برای گودی گردن ۱٫۵ سانتی متر از سمت چپ کادر پایین می‌آییم. این دو نقطه را به وسیله خط منحنی به هم متصل می‌کنیم.

مرحله دوم: رسم شانه پشت

از سمت چپ کادر به اندازه یک پنجم حلقه آستین منهای ۰٫۷ میلی متر برای رسم شیبی شانه پشت از اندازه‌ای که برای گودی گردن در نظر گرفته‌ایم، پایین‌تر می‌رویم.

مرحله سوم: رسم خط سینه

در مرحله سوم از اندازه‌ای که برای گودی گردن در نظر گرفته‌ایم به اندازه سایز گودی حلقه آستین و بسته به سایز، به علاوه ۰٫۵ تا ۱٫۵ سانتی متر می‌کنیم و به همین اندازه پایین آمده و اندازه‌ای که به آن می‌رسیم اندازه خط سینه است.

به همین دلیل پس از رسیدن به خط سینه، خط سینه را رسم می‌کنیم. نکته‌ای که باید به آن توجه داشت این است که در حین این که خط‌های الگو را از سمت چپ امتداد می‌دهیم و پایین می‌آوریم، خط عمودی سمت راست الگو را نیز پایین می‌آوریم.

مرحله چهارم: رسم خط کمر

حالا نوبت به رسم خط کمر است. به همین منظور از ابتدای خط عمودی سمت چپ الگو به اندازه قد بالا تنه جلو پایین می‌آییم و به خط کمر می‌رسیم و سپس خط کمر را رسم می‌کنیم.

مرحله پنجم: رسم خط باسن

در مرحله پنجم نیاز است که خط باسن بزرگ را رسم کنیم و به همین منظور از خط کمر به اندازه قد کمر تا برجستگی باسن منهای ۲۲ سانتی متر، پایین می‌آییم.

رسم الگوی پشت بالاتنه با روش متریک

در مراحل قبل رسم الگوی اولیه بالاتنه به روش متریک را بیان کردیم که این تنها بخشی از کار رسم الگو به روش متریک بود و برای افرادی که دوست دارند بدانند که چگونه یک خیاط حرفه ‌ای شویم، دانستن این مراحل ضروری است. حال برای کامل‌تر کردن کار رسم الگو با این روش، نیاز است که الگوی پشت بالا تنه را نیز رسم کنیم.

1. در گام اول نیاز است که از کنار خط شیبی شانه که در مرحله رسم الگوی اولیه بالاتنه رسم کردیم، پهنای سر شانه را پیدا کرده و سر شانه پشت را رسم کنیم.
2. نکته‌ای که در رسم الگوی پشت در روش متریک باید در نظر داشته باشید این است که برخی از افراد برآمدگی‌هایی در قسمت پشت خود دارند و به همین دلیل برای این افراد نیاز است برآمدگی پشت آن‌ها در هنگام رسم الگو را در نظر بگیریم به همین دلیل یک ساسون سرشانه در الگوی پشت رسم می‌کنیم.
3. به این منظور از وسط شانه پشت، خط صافی به موازات وسط پشت رسم می‌کنیم، این خط باید طولی ۵ سانتی متری داشته باشد و پس از رسم این خط از انتهای آن، یک سانتی متر به طرف وسط پشت می‌رویم و ساسون را رسم می‌کنیم. حتماً به این نکته توجه داشته باشید که دو خط ساسون دقیقاً باید به یک اندازه باشند.
4. در گام بعدی برای رسم الگوی پشت بالاتنه به روش متریک به اندازه نصف کارور پشت به علاوه نیم سانتی متر روی خط سینه علامت زده و سپس از این نقطه، یک خط عمودی به طرف خط شانه رسم می‌کنیم. بعد این خط را نصف کرده و روی آن علامت می‌زنیم.

رسم الگوی جلوی بالاتنه

پس از رسم الگوی اولیه و الگوی پشت بالاتنه به روش متریک، حال وقت آن است که رسم الگوی جلوی بالاتنه به روش متریک را آغاز کنیم و کم‌کم به پاسخ این سوال که چگونه الگو لباس طراحی کنیم می‌رسیم.

• برای این کار ابتدا از خط شیبی شانه به اندازه ۱٫۵ سانتی متر پایین آمده و در مرحله بعدی باید خط شیبی شانه جلو را رسم کنیم که طول این خط باید ۱۰ سانتی متر باشد.
• در گام بعدی به اندازه یک پنجم دور گردن منهای ۰٫۷ سانتی متر، روی خط گردن از خط وسط جلو و از سمت راست الگو جدا می‌کنیم. سپس از روی خط عمودی سمت راست الگو به اندازه یک پنجم دور گردن منهای ۰٫۲ سانتی متر جدا کرده و دو نقطه‌ای که در این مرحله به آن‌ها رسیده‌ایم به وسیله یک خط هلالی به هم متصل می‌کنیم. این خط باید زاویه ۳ سانتی متری داشته باشد.
• در گام بعدی رسم الگوی جلو با روش متریک به اندازه نصف سایز کارور جلو به علاوه نصف پهنای ساسون سرشانه، روی خط سینه جدا کنید و سپس در نقطه‌ای که به آن رسیده‌ایم خطی به طرف بالا رسم کنید.
• در مرحله بعد با توجه به سایز سینه، قدار سر شانه را روی خط گردن پس از پهنای ساسون سرشانه، روی خط شیبی شانه رسم می‌کنیم.
• روی خط سینه به اندازه نصف فاصله سینه علامت می‌زنیم تا بلندی سینه را پیدا کنیم. سپس خطوط ساسون سر شانه از کنار گردن به نوک ساسون سینه متصل می‌کنیم.
• در این گام نیاز به کمی محاسبات داریم که ابتدا از گودی گردن تا خط سینه را اندازه گیری می‌کنیم و به اندازه یک سوم این خط از بلندی حلقه در کارور به سمت بالا حرکت کرده و نقطه‌ای که به آن می‌رسیم را علامت می‌زنیم.
• سپس فاصله بین کارور جلو و پشت را اندازه گیری می‌کنیم، این فاصله را نصف کرده و خط پهلوی جلو و پشت را رسم کرده و . در انتهای این گام برای این که به حلقه آستین‌های جلو و پشت برسیم منحنی‌های حلقه آستین جلو و پشت را رسم می‌کنیم.

 نکاتی که در این مرحله باید به آن توجه داشت این است که نیاز داریم که برخی زوایای حلقه پشت برای سایزها و برای حلقه جلو را بدانید.

• گام هفتم، مرحله‌ای است که باید فاصله ساسون‌ها را مشخص کنیم. برای این که ساسون‌ها را به الگو اضافه کنیم باید اندازه باسن را کنترل کنیم. برای این کار باید نصف دور باسن را با ۵ جمع کرده و از خط کادر کم کنیم.
• بعد از وسط خط پهلو الگو را به دو قسمت تقسیم می‌کنیم و عددی که قبلاً از کنترل باسن به دست آورده‌ایم تقسیم بر دو کرده و به دو طرف اضافه می‌کنیم. لازم به ذکر است نیازی نیست که کنترل باسن برای همه افراد انجام شود و تنها افرادی که چاق هستند و یا باسن بزرگی دارند نیاز به کنترل باسن در رسم الگوی برای آنها وجود دارد.
• بعد از کنترل باسن نوبت به کنترل دور کمر می‌شود. برای این کار نصف دور کمر را با سه جمع می‌کنیم و از خط کادر کسر کرده و عددی که از این مرحله به دست می‌آید تعداد ساسون‌هایی است که باید بر ۵ تقسیم شوند تا اندازه هر ساسون به دست آید و سپس ساسون‌ها را روی خط کمر مشخص می‌کنیم.

نحوه اندازه گیری و محاسبه ساسون‌ها

ساسون‌هایی که باید مشخص کنیم یکی در خط پهلوی جلو، در یکی خط پهلوی پشت، یکی در الگوی پشت و یکی در وسط پشت باید مشخص گردد و توجه داشته باشید با توجه به سایز هر فرد اندازه هر ساسون را تغییر دهیم. سپس برای این که پشت لباس روی گودی کمر قرار گیرد باید خط افقی دیگری به الگو اضافه کنیم.

برای رسم این خط قد بالا تنه پشت را اندازه می‌گیریم و از گودی گردن پایین می‌آییم و خط جدیدی رسم می‌کنیم. اگر پس از رسم این خط متوجه شدید که اندازه بالا تنه و پشت به یک اندازه است ۲ سانتی متر از خط کمر پایین بیایید و خط بالاتنه پشت را رسم کنید. روی این خط فقط امکان رسم ساسون‌های پشت و ساسون وسط پشت وجود دارد. حالا برای این که هر یک از این ساسون‌ها را رسم کنیم باید کارهای زیر را انجام دهیم: 

• ساسون جلو: طول ساسون جلو ۱۰ سانتی متر است و برای رسم این ساسون به اندازه خط بلندی سینه تا خط کمر جلو آمده و اندازه ساسون را مشخص می‌کنیم.
• ساسون پهلوی جلو و پشت: به طور جداگانه اندازه ساسون پشت را جدا کرده و با پیستوله به خط باسن بزرگ در پایین صفر متصل می‌کنیم و از بالا هم به نقطه وسط حلقه آستین متصل می‌شود.
• ساسون وسط پشت: در گودی گردن در پشت به اندازه ۱۰ تا ۱۲ سانتی متر پایین آمده و سپس از این نقطه به نقطه ساسون روی خط کمر صفر می‌کنیم. بعد اگر اندازه لباس بزرگ بود از این نقطه به خط باسن بزرگ صفر می‌کنیم و اگر لباس کوتاه بود از انتهای خط باسن بزرگ به اندازه یک سانتی متر داخل می‌شویم و از این نقطه تا نقطه ساسون خط کمر، خط صافی رسم می‌کنیم.
• ساسون الگوی پشت: به اندازه یک سوم خط کمر از نقطه ساسون وسط پشت به طرف داخل الگو حرکت می‌کنیم و نقطه‌ای به آن می‌رسیم را علامت می‌زنیم. سپس از این نقطه داخل شده و اندازه ساسون را مشخص کرده و در نهایت به اندازه ۱۲٫۵ تا ۱۴ سانتی متر از نقطه پایین می‌آییم و از بالا هم تا خط سینه صفر می‌شود.
• اگر این الگو را برای کت رسم می‌کنید، برای این که کت به خوبی روی تن قرار گیرد به انتهای ساسون الگوی پشت ۰٫۵ سانتی متر اضافه کرده و به طرف پایین می‌رویم و از نقطه‌ای که به آن رسیده‌ایم به دو طرف ساسون خطی را متصل می‌کنیم. در الگوی جلو همین کار را انجام داده که البته این کار را برای افرادی انجام دهید که اندام معمولی دارند و بهتر است این کار را برای افراد چاق انجام ندهید.
• در انتها برای این که به اندازه واقعی خط کمر برسیم، اندازه خط کمر روی الگو را دو برابر می‌کنیم. از این اندازه به اندازه دو برابر ساسون‌ها کم کرده و سپس این مقدار را با اندازه واقعی خط کمر مقایسه می‌کنیم. اگر باز هم اضافه بود ۲ سانتی متر را به ساسون‌ها اضافه می‌کنیم.

نحوه انجام لقی‌ها در الگوی بالاتنه به روش متریک

به دلیل این که این الگو در ناحیه کارور هم دچار گشادی می‌شود، برای رفع این گشادی نیاز است که اندازه گودی گردن تا خط سینه را نصف کنیم و به اندازه نصف کارور جلو روی خط کارور به سمت جلو حرکت کرده و نقطه‌ای که به آن می‌رسیم را علامت گذاری کرده و حلقه آستین را اصلاح می‌کنیم.

• در مرحله بعدی برای اصلاح گشادی کارور، از نوک خط سینه تا وسط حلقه آستین یک لقی یک سانتی متری کشیده و در قسمت گودی حلقه آستین نیز یک لقی یک سانتی متری می‌کشیم.
• سپس از نوک خط سینه تا خط وسط جلو یک خط افقی کشیده و یک ساسون ۰٫۵ سانتی متری اضافه می‌کنیم. در این مرحله برای لباس‌های جلو باز روی الگو را می‌بندیم تا لباس در ناحیه جلوی سینه باز نباشد.
• در گام بعدی نیاز است که برای زیر بغل، نیز لقی اضافه کنیم. برای این که خط لقی را در زیر بغل پیدا کنیم باید به اندازه پنج تا شش سانتی متر پایین بیاییم که این لقی بسته به سایز سینه متفاوت است. برای مثال اگر سایز سینه بین ۹۰ تا ۱۰۰ سانتی متر باشد، یک لقی یک سانتی متری و اگر سایز سینه بین ۱۰۰ تا ۱۱۰ سانتیمتر باشد، یکی لقی ۲ سانتی متری و برای سایزهای سینه بالاتر از ۱۱۰ سانتی متر یک لقی ۳ سانتی متری در نظر می‌گیریم.
• توجه داشته باشید در این مرحله پس از رسم لقی، لقی بالا تنه پشت کمی کوتاه می‌شود و برای این که اندازه آن با پشت برابر شود، در الگوی پشت روی خط کمر، ۲ سانتی متر رسم می‌کنیم. با این کار به وسط پشت صفر می‌رسیم و در انتها روی الگو را می‌بندیم.
• پس از پایان این مرحله باید ساسون پشت را دوباره بکشید و چون الگو پس از این مرحله تغییر می‌کند باید خطوط الگوی پشت در وسط پشت و پهلو را نیز اصلاح کنیم.

طراحی بخش پایانی سجاف و رویهمگرد

در پایان الگو بالاتنه متریک نوبت به سجاف و رویهمگرد می‌رسد که برای این کار باید از خط وسط جلو به اندازه ۱٫۵ سانتی متر خارج شویم و سپس از نقطه‌ای که به آن می‌رسیم به اندازه ۱۴ سانتی متر به جلو می‌رویم. نقطه‌ای که در این مرحله به آن می‌رسیم سجاف است و نقطه قبلی نیز رویهمگرد است. لازم به ذکر است که سجاف همیشه دو برابر روی همگرد یا همان دکمه خور است. روش مولر با روش متریک متفاوت است و اگر متد مولر را بلد باشید در انتهای این آموزش متوجه این موضوع که متد مولر بهتره یا متریک شده‌اید.

مهم‌ترین نکات در خیاطی به روش متریک

رسم الگوی بالاتنه متریک نیاز به تمرین، مهارت و شناخت آناتومی بدن دارد و فقط یک‌سری محاسبات نیست. نکاتی که در این روش گفته می‌شود باعث می‌شوند تا شما یک الگوی دقیق و حرفه‌ای داشته باشید.

• اندازه گیری بدن در حالت عادی

زمانی که قصد دارید تا به روش متریک اندازه گیری را انجام دهید دقت کنید که بدن باید بدون کشیدگی و عادی باشد. اگر فرد بدن خود را منقبض کند اندازه گیری به درستی انجام نخواهد شد. بدن در حالت عادی بوده و فرد صاف و بدون حرکت بایستد.

• دقت در استفاده از پنس‌ها

در پنس‌ها نقش مختلفی را در الگوی متریک دارند و از آن‌ها برای کنترل کردن آزادی لباس، ایجاد کردن فرم و موارد دیگر استفاده می‌کنند و اگر به اشتباه حذف یا جا به جا شوند تناسب را به هم می‌ریزند.

• تست الگو

یکی از نکات مهم که در زیبایی نهایی کار الگو بالاتنه متریک بسیار موثر خواهد بود این موضوع است که تا وقتی که الگوی بالاتنه متریک را بر روی کاغذ یا کار فرعی امتحان نکرده‌اید بر روی پارچه اصلی آن را امتحان نکنید. با این کار مطمئن می‌شوید که ایرادات رفع شده و لباس بدون مشکل دوخته می‌شود.

• توجه به فاصله‌ها

دقت کنید فاصله‌های مشخص شده شاید به ظاهر ساده باشند؛ ولی در فرم نهایی لباس تاثیر زیادی دارند. به طور مثال فاصله بین سینه‌ها اگر زیاد یا کم در نظر گرفته شود باعث بد فرم نشان دادن لباس خواهد شد.

• طراحی الگو مطابق با بدن هر فرد

الگوی متریک لازم است که برای هر فردی با دقت طراحی شود و استفاده و کپی از طرح‌های دیگر کار درستی نیست و اگر این کار را می‌کنید حتماً با بدن فرد جدید اندازه‌ها اصلاح شوند.

بهترین متد خیاطی؛ متد متریک

متد متریک یکی از بهترین متد خیاطی است که در آن طراحی لباس کامل بر مبانی ریاضیات است و فرد با دانستن آن فرم واقعی بدن را یاد می‌گیرد. الگوی بالاتنه متریک بهترین نقطه شروع برای یادگیری خیاطی است، می‌توانید نیز در کنار آن باید متد مولر خیاطی را هم آموزش ببینید.

روش متریک شما فقط یک الگو سازی نیست و شناخت آناتومی دقیق و فرم دهی لباس بوده و یک روش تخصصی است. خیاطی به روش متریک به شما اجازه می‌دهد تا لباس‌هایی حرفه‌ای و شخصی‌سازی‌شده را بدوزید و یا حتی وارد بازار فروش لباس بشوید. با یادگیری این تکنیک و روش مولر به مهارتی بالا در خیاطی دست پیدا می‌کنید.

سوالات متداول