جنس پارچه کتان چیست؟ [ویژگی‌ها، کاربردها و راهنمای پارچه کتان]

حتماً شما هم پارچه‌های کتان را می‌شناسید و در طول زندگی خود بارها از آن استفاده کرده‌اید و با نام آن آشنا هستید. پارچه کتان همان طور که از اسم آن مشخص است از الیاف کتان ساخته شده است که البته لازم به ذکر است که کتان در ایران کشت نمی‌شود.

بسیاری این پارچه را یکی از قدیمی‌ترین پارچه‌هایی می‌دانند که بشر از آن برای تولید لباس استفاده کرده است و از این گفته به راحتی می‌توان به قدمت این پارچه پی برد. خصوصیات این پارچه که باعث جذابیت و پرطرف‌دار بودن آن شده است نام پادشاه پارچه را به آن اختصاص داده است.

اما سوال اصلی این است که چه چیز باعث شده خرید پارچه این حد پرطرف‌دار باشد و چرا نباید برای تولید لباس‌های مختلف از این نوع پارچه غافل شد؟ ما در روچی قصد داریم برای پاسخگویی به این سوال، پارچه کتان را به تفضیل مورد بررسی قرار دهیم تا به پاسخ سوالات خود برسیم، پس با ما همراه باشید.

خصوصیات پارچه کتان چیست

پارچه کتان نخ نوعی پارچه کتان است که در تولید آن‌ها مقدار زیادی نخ به کار رفته است. از پارچه کتان نخ می‌توان برای دوخت انواع مانتو و شلوار استفاده کرد. از ویژگی‌های جذاب این پارچه می‌توان به آبرفت بسیار کم آن (چیزی حدود دو درصد)، عبور خوب جریان هوا و از همه مهم‌تر سازگاری عالی آن با پوست بدن و عدم ایجاد حساسیت‌ها اشاره نمود.

جنس پارچه کتان چیست؟ در پاسخ باید بگوییم که آن چه باعث شده کتان تا این حد محبوبیت داشته باشد و نام پادشاه پارچه را به خود اختصاص دهد، خصوصیات این پارچه است که عبارت‌اند از:

• یکی از خصوصیات بارز کتان استحکام و مقاومت آن است و در ساختمان الیاف این پارچه مناطق کریستالین زیادی وجود دارد و همین موجب شده است که میزان استحکام کتان در برابر کشش و ازدیاد طول تا حد پارگی ۸.۱ درصد در حالت خشک و 2.2 درصد در حالت خیس باشد.
• این پارچه در برابر حمله حشرات و پوسیدگی بسیار مقاوم است و دلیلش این است که کتان جوشیده و سفید شده و تقریباً دارای سلولز خالص است.
• یکی دیگر از خصوصیات کتان این است که در برابر اسیدها مقاوم هستند. البته لازم به ذکر است که این مقاومت در برابر محلول رقیق و سرد اسید است؛ اما این امکان وجود دارد که پارچه کتان در برابر محلول‌های سرد و غلیظ و یا گرم و رقیق مورد حمله قرار گیرد.
• در کنار این که پارچه کتان در برابر محلول‌های سرد و رقیق قلیایی مقاوم است در برابر مواد قلیایی نیز مقاوم بوده، به گونه‌ای که می‌توان بارها این پارچه را با محلول قلیایی شست و شو داد.
• پارچه کتان در حالت مرطوب ۲۰ درصد بیشتر از حالت خشک قدرت دارد و همین مسئله موجب شده که عملیات‌های مکانیکی که در مراحل ریسندگی انجام می‌شود و حالت عملیاتی‌تری دارند را به راحتی تحمل کند.
• یکی از موادی که در خشک‌شویی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد حلال‌های آلی معمولی هستند که این حلال‌ها اثر مخربی روی برخی از پارچه‌ها برجای می‌گذارند و این در حالی است که هیچ اثر مخربی روی پارچه کتان ندارند.
• پارچه کتان در برابر حرارت مقاوم است، این حرارت به حدی است که اگر پارچه تا دمای ۱۲۰ درجه سانتی گراد نیز در برابر حرارت قرار گیرد تجزیه نمی‌شود و تنها شروع به زرد شدن می‌کند.
• در کنار خصوصیات گفته شده برای خرید پارچه کتان، این پارچه دارای خصوصیات دیگری از جمله ضخامت متغیر، خنک بودن و انعطاف‌پذیر بودن، سطح درخشان و یکدست، ظرافت و زیبایی پوشاک کتان، تمیز کردن آسان و از بین بردن راحت لکه‌های ایجاد شده روی پارچه، استحکام زیاد در برابر شست و شوی مداوم، داشتن ضخامتی متناسب با فصلی که لباس در آن مورد استفاده قرار می‌گیرد و داشتن بافت گیاهی است.

انواع پارچه کتان

پارچه کتان با قدمتی چند هزار ساله از جمله پارچه‌های پرکاربرد است و به دلیل بافت خاص و زیبا و همچنین خصوصیاتی مانند دوام بالا، جذب عالی و قابلیت تنفسی که دارد، محبوب بوده و اگر بخواهید بدانید جنس پارچه کتان چیست و دارای چه نوعی هستند در ادامه بیشتر با آن‌ها آشنا خواهیم شد:

پارچه کتان ساده (Plain Linen)

نوع ساده کتان که در عین حال پرکاربردترین آن هم محسوب می‌شود، پارچه کتان ساده است. این نوع کتان بافتی محکم و فشرده دارد که از آن در تولید انواع پوشاک، پرده یا ملحفه استفاده می‌شود. خرید پارچه ساده با ظاهری طبیعی که می‌توان آن را با دیگر متریال ترکیب کرد و برای فصل‌های گرم سال مناسب خواهد بود.

پارچه کتان کرپ (Crepe Linen)

اگر نوع کتانی با بافت نامنظم و چروک می‌خواهید که در عین حال ظاهری منحصر به فرد داشته باشید، کتان کرپ را انتخاب کنید. کتان کرپ انتخابی بی نظیر برای دوخت پوشاک و یا اکسسوری‌ها بوده و برای لباس‌های مجلسی ایده آل خواهد بود. خصوصیاتی مانند راحتی و خنک بودن و زیبایی که این پارچه دارد آن را منحصر به فرد می‌کند.

پارچه کتان توئیل (Twill Linen)

این نوع کتان دارای خطوط مورب و زاویه دار بوده و بافتی خاص دارد. این پارچه به دلیل استحکام بالایی که دارد و همچنین دوام خوب برای تولید کیف، مبل و برخی پوشاک مورد استفاده است. این کتان جذب بالایی دارد و در برابر سایش مقاومت خوبی از خود نشان می‌دهد.

پارچه کتان دمسه (Damask Linen)

یکی از پارچه‌های خاص کتان این نوع پارچه بوده که دارای طرح‌های پیچیده و با الگو بافته شده است و برای تولید لوازم خانگی و محصولات تزیینی به کار می‌رود.

مطالب مشابه: پارچه ژاکارد چیست

مزایا و معایب پارچه کتان

در ادامه اینکه بدانیم پارچه کتان چیست به مزایا و معایب آن می‌رسیم. این پارچه هم مانند پارچه‌های دیگر دارای مزایا و معایبی است؛ ولی به طور کل می‌توان مزایای آن را بیشتر از معایبش بدانیم.

مزایای پارچه کتان

• پارچه کتان با شستن مداوم تغییر شکل نمی‌دهد و حتی نرم‌تر هم خواهد شد.
• استحکام پارچه کتان بالا بوده و مقاومت خوبی در برابر سایش دارد.
• ضد حساسیت است و برای کودکان و نوزادان هم بهترین انتخاب است.
• خاصیت آنتی استاتیک کتان باعث می‌شود که لباس به بدن نچسبد.
• الیاف پارچه به دلیل طبیعی بودن قابلیت تنفس دارد.
• پارچه کتان طبیعی دافع حشرات است.
• جذب رطوبت در این پارچه پاییزه بالا بوده و عایق خوبی برای گرم نگه داشتن بدن در زمستان و خنک نگه داشتن در تابستان است.

معایب پارچه کتان

• این پارچه زود چروک شده و نیاز به اتوکشی مداوم دارد.
• برش این پارچه دشوار بوده و در زمان قیچی الیاف آن ریزش دارند.
• در فعالیت‌های روزمره پارچه کتان فرم می‌گیرد و حالت صاف بودن خود را از دست خواهد داد.
• در زمان رنگ کردن پارچه خاصیت زیست تخریب پذیری پارچه از دست می‌رود.

پارچه کتان مناسب چه فصلی است؟

پارچه کتان مناسب فصل‌های تابستان و بهار بوده و به دلیل اینکه پارچه‌ای با تنفس پذیری بالا و ملایم محسوب می‌شود بسیار پرکاربرد است. همچنین از نوع ضخیم‌تر این پارچه به همراه آستری در فصل پاییز و زمستان هم بهره برده می‌شود. سطح یکدست پارچه کتان و ظرافتش آن را به پارچه‌ای پرمصرف تبدیل کرده است.

همچنین این پارچه به راحتی تمیز شده و در برابر شستشوی زیاد هم دوام زیادی دارد و برای افرادی که زیاد عرق می‌کنند، مناسب است.

کاربرد پارچه کتان

حال که با خصوصیات کتان و اینکه پارچه کتان چیست آشنا شدید، وقت آن است که با کاربرد این پارچه بیشتر آشنا شوید. پارچه کتان دارای ایستایی و براقیتی که باعث شده که بسیاری از طراحان لباس مایل به استفاده از آن باشند به همین دلیل در دوخت بهترین پوشاک در صنعت مد از این پارچه استفاده می‌شود. خرید الگوی خیاطی با پارچه کتان قابل پیاده‌سازی بوده و برای دوخت مواردی مانند شلوار، پیراهن مردانه و مانتو استفاده می‌شود.

با توجه به این که بیشتر کاربرد کتان در صنایع نساجی است، این پارچه تنها در این مورد کاربرد ندارد و کاربردهای گسترده‌تری در دیگر صنایع نیز دارد به طوری که اضافات کتان در کاغذهای سیگار، اسکناس و کاغذ نوشته مورد استفاده قرار می‌گیرد. پارچه کتان همچنین در نخ بخیه و پارچه‌های دوخت و دوز و پارچه‌های کار شده با چرم نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

علاوه بر این، به دلیل جذب بالای آب پارچه‌های چرم، این پارچه در صنایع حوله، کیف و دستمال کاغذی نیز مورد استفاده قرار گرفته و به این دلیل که حوله‌های کتانی به اندازه‌ حوله‌های پنبه‌ای آب را جذب می‌کنند؛ اما زودتر خشک می‌شوند بهتر از حوله‌های پنبه‌ای هستند.

از کتان در ساخت اشیا و ابزارهای دکوراتیو نیز استفاده شده و همچنین از آن برای تولید روکش‌های صندلی، پرده، ملحفه و انواع کوسن کمک می‌گیرند. در گذشته نیز پارچه‌های کتان برای مواردی همچون عایق سازی، صحافی، طناب‌های ماهی‌گیری و بادبان‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت؛ اما امروزه مواد مصنوعی جایگزین استفاده از پارچه کتان در این صنایع شده است.

مطالب مشابه: پارچه فاستونی چیست

پارچه کتان؛ بهترین انتخاب برای هر فصل

در این مقاله متوجه شدید که جنس پارچه کتان چیست و چه کاربردهایی دارد. خصوصیات منحصر به فرد کتان آن را به یکی از بهترین پارچه‌ها برای تولید پوشاک کرده و انتخابی سازگار با محیط زیست است. کتان در فصل‌های گرم سال می‌تواند بدن را خنک نگه دارد و علاوه بر آن، شیک بودن ظاهری پارچه باعث خواهد شد که در زندگی امروزه افراد جایگاه ویژه داشته باشد.

سوالات متداول

آیا پارچه کتان آب میرود؟

بله، این امکان وجود دارد که در شستشوی اولیه کمی آب برود؛ ولی میزان آبرفت آن در حدود 2 درصد است.

پارچه کتان چروک پذیری زیادی دارد؟

بله، این پارچه به دلیل داشتن الیاف طبیعی زود چروک شده و نیاز به اتوکشی دائم دارد که از معایب آن محسوب می‌شود.

پارچه کتان برای تابستان انتخاب خوبی است؟

بله، این پارچه به دلیل جذب رطوبت بالا و همچنین تنفس‌پذیری خوبی که دارد از بهترین انتخاب‌ها برای فصل تابستان است.